i


అర్ష ధర్మాల్లో అభ్యుదయ భావన

6-5-1986

 

నిరంతర పరిణామ శీలమైన ఈ సృష్టిలో అభ్యుదయ భావన అనంతంగా ఉంది. మొదటి నుండి మానవుడు తానున్న స్థితి నుండి ఉనత స్థితిని పొందడానికి, అభ్యుదయాన్ని అందుకోవడానికి తీరని ఆరాటంతో ఆరని పోరాటం చేచ్తూనే ఉన్నాడు. ఆ అభ్యుదయ భావ కుసుమాల వికాసానికి అడ్డు తగిలే ప్రతీపశక్తుల ప్రతాపాన్ని యథాశక్తిగా ఎదిరిస్తూనే ఉన్నాడు.

ఋషుల పంథాలో, రోమన్ గ్రంథాల్లో ప్రాచ్యుల భావనా లోకంలో, పాశ్చాత్యుల పరిశోధనా లోకంలో పక్షపాతం లేకుండా పరిశీలించగల్గితే ఈ అభ్యుదయ భావన నిరంతర స్రవంతిగా ప్రవహిస్తూనే ఉందని తెలుస్తుంది. ఆదిఋషుల సుభాషితాల్లో అభ్యుదయ భావాలను ఒకింత పరిశీలిద్దాం.

ఆది దైవంగా భావించబడే శ్రీరాముడు ఆది కావ్యంలో మానవ ప్రత్యత్నానికిచ్చిన ప్రాధాన్యాని చూడండి:
దైవం పురుషకారేణ
య స్సమర్ధః ప్రబాధితుం!
న దైవేన విపనార్ధ:
పురుషస్సో వ సీదతి

ధృడతరమైన ప్రయత్నం చేత ఎవరు అదృష్టాని దెబ్బతీయగల్గుతారో వారు ఎన్నడూ విపన్నులు కారని తెలిపే ఈ శ్లోకం ఆర్షధర్మంలో పరుష ప్రత్యత్నానికుండే ప్రాధాన్యాని అద్దం పట్టి చూపిస్తోంది.

కులాల సంకుల సమరంతో పాప పంకిలమైపోయిన సమాజానికి కులాల నిష్ప్రయోజకత్వాన్ని ఆర్షధర్మం ఎంత సూటిగా తెలియజేస్తోందో చూడండి.

కిం కులేన విశాలేన
శీల మేవాత్ర కారణం!
కృమయః కిం న జాయుతే
కుసుమేషు సుగందిషు||

సుగంధబంధురాలైన సుమ సముదాయం
నుండి దుర్గంధ కారకాలైన పురుగులు పుట్టడం లేదా? కులం ప్రధానమా, గుణం ప్రధానం కాని! అని ఈ శ్లోకం ఎలుగెత్తి చాటుతుంటే ప్రాచీన సంస్కృతి అంతా కులమతాలతో పాచిపట్టిందేనని మనం గొంతు చించుకోవడం ఎందుకు?

కోట్లకు కోట్లు సంపాదించి, ప్రజాహిత కార్యక్రమాలకు వెచ్చించకుండా దాచి, దోచే దోపిడీ దారులకు నేటి సమాజం విధించే శిక్షలు చాలా తక్కువ. ఆర్షధర్మం ఈ దోపిడీ గాళ్ళని ఏం చేయమని ఆజ్ఞాపించిందో చూడండి..

ద్వావంభసి నివేష్టవ్యౌ
గళేబుధ్వా శిలాందృఢాం|
ధనవంతమదాతారాం
దరిద్రంచా తపస్వినం||


ధనవంతుడై యుండి తన సొమ్మును బహుజన సుఖం కోసం బహుజన హితం కోసం ఖర్చుపెట్టని వాణ్ణి వెంటనే లోతైన బావిలోకి తోసైమన్నారు. మామూలుగా కాదు. మెడకి ఒక పెద్ద బండరాయి కట్టి మరీ తోసైమన్నారు. ఎందుకు? మల్ళీ లేచివచ్చి జనాన్ని ముంచకుండాను. దరిద్రుడైయుండి సంపాదించడానికి కష్టపడని వాడికి కూడా ఇదే శిక్ష. ఎంత తీవ్రవాదం! ఎంత ఆవేశం! దాని వెనుక ఎంత ఆవేదన! ఎంత సామాజిక స్పృహ! ఇటువంటి శ్లోకాలు చదువుతుంటే అసలీ ఋషులు కంటె అభ్యుదయ వాదులు విప్లవ కారులు వేరే ఉన్నారా! అనిపిస్తుంది.

సమాజానికి నువ్వు ఇవ్వగలిగింది ఇయ్యి. నీకు అవసరమైంది తీసుకో అన్నాడు సామ్యవాద ప్రవక్త మార్క్స్. ఇది ఒక్కటి మనమంతా ఆచరిస్తే సమసమాజం రేపీపాటికి ఏర్పడిపోతుందనడంలో సందేహం లేదు. కానీ మనం మార్క్సు చెప్పిందీ చెయ్యం. మహర్షులు చెప్పిందీ చెయ్యం. కొందరు మార్క్శుని, మరికొందరు మహర్షులని తిట్టుకుంటూ పరస్పరం కొట్టుకుంటూ కాలక్షేపం చేసేసి కర్తవ్యాన్ని భావితరాల వారికి బోధిస్తూ ఉంటాం. మార్క్స్ భావనలను మహర్షులు ఎంతో కాలం ముందుగానే ఎంత కచ్చితంగా ప్రకటించారో చూడండి..

యావద్భ్హ్రియేత జఠరం
తావత్ స్వత్వంహి దేహినాం|
అధికం యో భిమన్యేత
సస్తేనో దండమర్హతి||


కడుపు ఎంతవరకూ పడుతుందో అంతవరకే సొంతం. ఆ అవసరాల మేరకే దాచుకోవాలి. అంతకంటె నయాపైసా అధికంగా దాచినా వాడు దొంగే అవుతాడు. వాణ్ణి దండించి తీరవలసిందే! నీకవసరమైనంత వరకే తీసుకో.. అన మార్క్స్ భావనకి దీనికి తేడా ఏమిటి?

దీన్ని లోతుగా విచారించి (ఆలోచించి) ఆచరించి, ప్రచారం చేస్తే సమసమాజం కోసం రక్తపుటేరులు ప్రవహించవలసిన అవసరం లేదు. ఆ చిత్తశుద్ధి, నిజాయితీ, ఆదర్శం లేనినాడు దాడులు, ఎదురుదాడులు వర్గ సంఘర్షణలు తప్పవు మరి.

అభ్యుదయ భావన అనాదిగా, అనంతంగా పెనవేసుకుని వస్తూనే ఉంది. ఆచరించే వాళ్ళ కోసం అప్పటినుండి ఇప్పటి వరకు ఆశగా ఎదురుచూస్తూనే ఉంది. ఆ ఆశలు నెరవేర్చడానికి మహర్షులూ రారు, మార్క్సూ రాడు. నెరవేర్చినా, పరిమార్చినా మనమ